Cần “giữ lửa” sân khấu học đường

duyệt y những lần trình diễn, nói chuyện của các nghệ sĩ chuyên nghiệp trong nhà trường, các em học trò nói riêng, khán giả trẻ nói chung hiểu được cái hay, cái đẹp của nghệ thuật truyền thống, thêm trân trọng những di sản văn hóa của nước nhà.

Có thể nói, trong bối cảnh sân khấu Việt đang có phần lép vế so với những loại hình tiêu khiển thời đại mới, thì việc các Nhà hát, đơn vị nghệ thuật tự thân tìm đến khán giả, đặc biệt là trình diễn tại các dài được xem là cách làm khả quan, hữu hiệu để nghệ thuật sàn diễn không bị mai một. Trên thực tại, từ năm 2001, Dự án sân khấu học đường do Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ VH-TT&DL), trọng tâm Nghiên cứu bảo tàng và Phát huy văn hóa dân tộc, Vụ Công tác Chính trị (Bộ Giáo dục và Ðào tạo) chủ trì, kết hợp ngành văn hóa và giáo dục tại các địa phương tổ chức thực hiện đã lan tỏa trên khắp mọi miền đất nước. Dự án sân khấu học đường nhằm tăng cường giáo dục đạo đức, thẩm mỹ, giáo dục, phổ thông hiểu biết về văn hóa - xã hội qua việc giới thiệu những tinh hoa của nghệ thuật dân tộc, đồng thời giảng dạy kiến thức về các loại hình sàn diễn truyền thống cho học sinh, sinh viên trên cả nước. Từ đó giúp các em hình thành niềm tự hào, tình ái và ý thức trân trọng, gìn giữ tinh hoa văn hóa của dân tộc.

Nghệ sĩ Chấn Cường hướng dẫn các em học sinh tập vũ đạo trong chương trình sân khấu học đường.

Điều đáng mừng, sau nhiều năm khai triển, Dự án sàn diễn học đường đã thu về nhiều kết quả rất tích cực. Giai đoạn 1 có 32 tỉnh, thành thị trong cả nước tham gia dự án này. Một số địa phương như Bình Định, Quảng Nam, Đà Nẵng đã ra đời CLB Nghệ thuật sàn diễn truyền thống và hoạt động sôi nổi. Tại Thủ dịch thuật hà tĩnh midtran đô Hà Nội, các trường phổ biến, đại học, cao đẳng những năm gần đây nhiều lần đón các nghệ sĩ hí viện Tuổi trẻ với nhiều suất diễn miễn phí trong chương trình Chắp cánh niềm tin. Cùng với đó là hoạt động giao lưu, tổ chức CLB nghệ thuật tại nhiều trường diễn ra sôi nổi. Trong khi đó, những buổi học tập ngoại khóa của nhiều dài ở tỉnh Quảng Nam những năm vừa qua, các nghệ sĩ Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh đã biểu diễn trích đoạn Lê Lai cứu chúa , song song mỗi năm tổ chức đến các trường giới thiệu cho học sinh được 30 đêm diễn và được các em học sinh hưởng ứng. Đặc biệt, khi đưa nghệ thuật tuồng vào dài, rạp hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh phát hiện ra nhiều diễn viên anh tài trẻ để bổ sung cho hàng ngũ diễn viên cận kề của Nhà hát, gửi các em đến các trường chuyên nghiệp để học tập nâng cao trình độ, kiến thức chuyên môn.

TP. Hồ Chí Minh được đánh giá là địa phương đi đầu trong việc phát triển sân khấu học được. Nhiều năm qua, sàn diễn kịch Idecaf thẳng đến với các trường học để giới thiệu, truyền bá nghệ thuật sân khấu. Hai năm gần đây, Sở VH-TT TP. Hồ Chí Minh đã hỗ trợ kinh phí cho 100 suất diễn vở kịch rối mặt nạ Anh hùng Thánh Gióng của sàn diễn kịch Idecaf dành cho học sinh mẫu giáo và tiểu học. Trước đó, các nghệ sĩ sàn diễn kịch Idecaf đã diễn hơn 200 suất các vở kịch lịch sử Anh hùng Thánh Gióng, Đinh Bộ Lĩnh ... tại các trường tiểu học; nhạc kịch Tiên Nga diễn một số trường THCS, THPT được các em học trò đón nhận và yêu mến. Năm nay, sàn diễn kịch Idecaf sẽ đưa vở Trần Quốc Toản ra quân lưu diễn phục vụ các dài tại TP.Hồ Chí Minh. Bên cạnh đó, từ năm 2015, nghệ sĩ Linh Trung phối hợp với Tổ chức tương trợ Giáo dục con trẻ thiệt thòi Việt Nam - văn phòng 2 và một số mạnh thường quân, thực hành cả trăm suất diễn mang tên “Hãy nghe và cảm nhận nhạc dân tộc như lời ru của mẹ” phục vụ miễn phí trong các trường học ở huyện Bình Chánh, Củ Chi, Hóc Môn, quận Bình Tân...

rạp hát Cải lương Trần Hữu Trang cũng là một trong những đơn vị sân khấu tiêu biểu đã có nhiều đóng góp trong dự án sàn diễn học đường tại TP. Hồ Chí Minh. Những năm qua, rạp hát đã giúp các thầy cô và học sinh một số trường tại quận Gò Vấp, huyện Củ Chi, huyện Hóc Môn hiểu biết cặn kẽ hơn về quá trình hình thành và phát triển đờn ca a ma tơ; cội nguồn, đặc thù của sàn diễn cải lương; giới thiệu các loại nhạc cụ: đàn kìm, đàn tranh, đàn cò, đàn bầu...; dạy các làn điệu cải lương tiêu biểu, vũ đạo sàn diễn, kỹ thuật trình diễn. Các nghệ sĩ cũng dàn dựng, tập dượt cho học trò các trích đoạn: Trần Quốc Toản ra quân, Sự tích bánh chưng - bánh dày, tuấn kiệt anh thư, Tấm Cám, Võ Thị Sáu, Tiếng trống Mê Linh… tạo niềm hứng khởi và ham nghệ thuật sàn diễn trong đời trẻ.

hiện, sàn diễn học đường đã, đang được nhiều địa phương triển khai và hiệu quả của chương trình này không thể phủ nhận. Nhiều nghệ sĩ đánh giá, cần phải giữ lửa sàn diễn học đường vì đây là con đường hữu hiệu, cầu nối giúp học sinh, sinh viên hiểu hơn về các loại hình sàn diễn, góp sức lưu truyền những giá trị quý giá của sân khấu và âm nhạc dân tộc. Bên cạnh đó, sân khấu học đường còn là nơi phát hiện các tài năng trẻ để đào tạo thành diễn viên chuyên nghiệp kề cận cho bộ môn nghệ thuật sàn diễn truyền thống nước nhà.

Quỳnh Phạm