Bác sĩ thân thiện

“Đó là BS. Hiệp, Khoa Ngoại - bác sĩ “thân thiện” nhất bệnh viện em đấy chị ạ” - một đồng nghiệp của Hiệp giới thiệu với tôi.

Những ngày đi công tác đó, BS. Phan Hoàng Hiệp có lúc trầm tư mặc tưởng chia sẻ với tôi rằng đang ủ ấp một kế hoạch riêng cho mình trong chuyên ngành giải phẫu tuyến giáp. Lúc đó, Hiệp còn giữ bí ẩn đề tài khoa học, vì “nó còn đang dang dở, khi nào thành công em sẽ chia sẻ với chị”. Và đề tài khoa học đó đã được Hội đồng Khoa học và Công nghệ bình chọn là thành tựu khoa học công nghệ thuộc lĩnh vực y tế xuất sắc nhất Việt Nam năm 2018. Nhưng để có được thành tựu này, ThS.BS. Phan Hoàng Hiệp đã qua bước ngoặt lớn của cuộc thế...

ThS. BS. Phan Hoàng Hiệp.

ước mong đến từ sau... trận ốm

Đang là học trò chuyên Toán của Trường PHTH Lê Hồng Phong (thành phố Nam Định), năm lớp 11, cậu học trò Phan Hoàng Hiệp bị một trận ốm, sốt cao liên tục, phải nghỉ học và vào bệnh viện đa khoa tỉnh. Trong suốt 18 ngày nằm viện, các thầy thuốc không chẩn đoán ra bệnh mặc dầu đã làm đủ các xét nghiệm. Đang ở lứa “tuổi 17 bẻ gãy sừng trâu” khỏe mạnh, đẹp đẽ với những hoài bão, tự dưng mắc bệnh “sốt chưa rõ nguyên nhân”. Hiệp nghĩ suy nhiều về cái “chưa rõ nguyên nhân” đó. Bài toán có đáp số rõ ràng mà sao lời giải không tìm ra... Nhưng được sự coi ngó của các thầy thuốc cùng ái tình thương, sự tin tức và cổ vũ của gia đình, Hiệp tự nhủ phải vượt qua chính mình. thành ra, sau khi ra viện, Hiệp đã nuốm luyện tập để phục hồi sức khỏe suốt những ngày hè của năm lớp 11 sang lớp 12, rút cuộc thì Hiệp cũng vượt lên được quờ quạng. Được sự tạo điều kiện tối đa của các thầy cô và bạn bè, dù bỏ lỡ mất một thời kì học tập, nhưng cậu học trò Phan Hoàng Hiệp đã quay trở lại lớp chuyên Toán và vẫn là một trong những học trò xuất sắc. Nhưng lúc này, ước mong và hoài bão của cậu đã đổi hướng. Là một học sinh chuyên toán, trước đó, Hiệp muốn thi đỗ vào Trường đại học Bách Khoa và thèm khát đi tu nghiệp ở nước ngoài... Nhưng sau trận ốm đó, Hiệp đã kiên tâm thi vào trường y, với một nghĩ suy đầu tiên là để chữa bệnh cho chính mình nếu không may bệnh quay trở lại và chữa bệnh cho người nhà, cho những người không may mắc bệnh... Và đặc biệt mong muốn tìm ra “lời giải của bài toán khó” mà không may mình gặp phải...

Trong gia đình Hiệp không ai làm ngành y, cũng không ai nói cho cậu học trò biết về cái hay cái đẹp của nghề y. Nhưng bước ngoặt thế cục đã đưa cậu đến cánh cổng Trường đại học Y Hà Nội. Từ đây, Hiệp đã thấy con đường mình chọn là đúng đắn.

BS. Phan Hoàng Hiệp san sẻ: Được học ở trường y đối với mình thật là nhẵn nên mọi khó khăn nặng nhọc mình đều không thấy, chỉ có sự đam mê. Khi đi học lâm sàng, chứng kiến những nỗi đau của người bệnh mình chỉ ước mong trở nên thầy thuốc đa khoa chữa được toàn bộ mọi bệnh và mong muốn làm sao làm vơi đi nỗi đau của bệnh nhân. Nhưng càng học càng thấy y khoa là một bầu trời rộng lớn bao la, nên để trở thành bác sĩ giỏi, chỉ có thể chọn lọc được một chuyên ngành, chuyên sâu và mình chọn ngoại khoa. Bản thân mình là một người muốn điều trị bệnh có kết quả ngay, chữa nhanh chữa dứt điểm bệnh cho bệnh nhân và cần có sự cả quyết của người bác sĩ, do đó, lĩnh vực ngoại khoa là một chọn lọc hợp.

Cơ duyên và “món quà”mang đến cho bệnh nhân

Sau khi học xong ngành ngoại khoa chung, năm 2001 ra trường, Hiệp đã tìm được người thầy cho chuyên ngành của mình. Đó là PGS.TS. Trần Ngọc Lương, với phương pháp mổ sội soi tuyến giáp nổi danh và đã được thế giới công nhận là phương pháp Dr. Lương. Nói về người thầy của mình, BS. Hiệp ánh lên sự cảm phục và trân trọng: Thầy Lương không chỉ truyền đạt cho mình những kiến thức, những kinh nghiệm trong mổ mở, mổ nội soi tuyến giáp, mà còn truyền đạt cảm hứng và động viên khích lệ mình học tập, nghiên cứu không mệt mỏi.

Có một người thầy như vậy ở bên, cùng kinh nghiệm trong phẫu thuật nội soi tuyến giáp thông thường đã giúp BS. Hiệp nghiên cứu thành công kỹ thuật phẫu thuật nội soi tuyến giáp 1 lỗ - kỹ thuật được vận dụng thành công đầu tiên trên thế giới. Nói về điều này, BS. Hiệp cho hay: Đây là một thành tựu để vắng với tấm lòng đầy biết ơn đối với thầy - PGS. Trần Ngọc Lương. Và cũng là một món quà mà BS. Hiệp muốn dành tặng cho bệnh nhân khi mình là một bác sĩ ngoại khoa.

Vì sao BS. Hiệp lại không dừng lại ở một phẫu thuật viên tuyến giáp đã được đánh giá là một trong những thầy thuốc “mát tay và cứng nghề” của Bệnh viện Nội tiết Trung ương (BVNTTW)? chia sẻ về điều này, BS. Hiệp cho biết: giải phẫu liên quan đến tuyến giáp hết sức phức tạp, bởi tuyến giáp nằm ở vùng cổ, không có khoang sẵn và có nhiều mạch máu cùng các cơ quan can dự trực tiếp đến tuyến giáp và hết sức hiểm nguy nếu không may trong quá trình giải phẫu làm tổn thương đến cơ quan đó. Đặc biệt là dây tâm thần thanh quản quặt ngược - sẽ gây khàn tiếng hoặc mất tiếng, hoặc tuyến cận giáp sẽ gây tê tay, chân chẳng thể làm việc được. Do đó, đối với các bác sĩ trẻ, các thầy thuốc ở Việt Nam thì khi giải phẫu mổ mở được tuyến giáp đã cảm thấy rất kiêu hãnh rồi. Nhưng tuyến giáp nằm ở ngay phía trước cổ của bệnh nhân, với biện pháp mổ mở thì để lại vết sẹo xấu, đặc biệt là với cơ địa sẹo lồi như người châu Á thì đó là vấn đề thẩm mỹ và mang lại tự ti, thiếu tự tín cho rất nhiều người, đặc biệt là ở phụ nữ còn trẻ tuổi. Do đó, tính thẩm mỹ trong giải phẫu tuyến giáp trên thế giới người ta đã nghĩ đến từ lâu, nhưng nó mới chỉ dừng lại ở bước nghiên cứu.Tới khi phương pháp Dr. Lương đưa vào áp dụng mới giúp bệnh nhân “thổi bay” vết sẹo ở cổ sau phẫu thuật.

Trên nền tảng và kinh nghiệm phẫu thuật nội soi đó, cùng môi trường có nhiều bệnh nhân phải mổ tuyến giáp, nên BS. Hiệp đã có những kinh nghiệm, từ đó đề xuất đề tài nghiên cứu phẫu thuật nội soi tuyến giáp 1 lỗ nhằm giảm các hạn chế mà giải phẫu mổ mở và nội soi thường nhật có thể gặp phải. Nói về trở lực trong khi nghiên cứu, BS. Hiệp san sớt: Mong muốn làm được điều gì đó cho bệnh nhân, nhưng các nhà sinh sản, các nhà chế tạo phương tiện lại chưa sản xuất ra được các phương tiện thích hợp để phẫu thuật nội soi 1 lỗ vùng cổ...

Do đó, BS. Hiệp lại đưa ra ý tưởng làm sao có thể nghiên cứu, sáng tạo ra dụng cụ của riêng mình - đây là điều khó khăn nhất. dụng cụ nội soi 1 lỗ ổ bụng không thích hợp với nội soi lỗ vùng cổ. rốt cuộc, sau nhiều ngày tháng nghiên cứu và rút kinh nghiệm, BS. Hiệp đã sáng tạo và chế tác ra được hệ thống cổng vào (trocar 1 lỗ) đặc trưng riêng của vùng cổ, độc đáo chỉ có ở BVNTTW. Cổng vào này được đặt ở hõm nách có thể đưa công cụ vào theo 2 mặt phẳng khác nhau nên hạn chế được các dụng cụ chạm nhau khi thao tác. Kỹ thuật đã đưa vào áp dụng từ tháng 8/2018. Đến nay, đã có khá nhiều bệnh nhân được giải phẫu bằng kỹ thuật mới này và họ ưng ý về kết quả sau phẫu thuật.

BS. Hiệp cho biết, với phương pháp này bác sĩ sẽ đi thẳng vào tuyến giáp mà không cần phải bóc tách rộng ra, vì thế thương tổn gây ra trong quá trình giải phẫu sẽ tối thiểu nhất cho bệnh nhân, giảm đau và giảm thời gian nằm viện cho bệnh nhân. Và điều hoàn hảo nhất của phương pháp này là vẫn điều trị tốt được bệnh như các biện pháp phẫu thuật khác, nhưng bệnh nhân chỉ còn 1 vết rạch nhỏ từ hõm nách dài khoảng 2,5-3cm...

Một bác sĩ thân thiện

Nói về học sinh của mình, PGS.Trần Ngọc Lương - Giám đốc BVNTTW nhận xét: BS. Hiệp là một trong những người đã theo tôi từ những ngày đầu thành lập Khoa Ngoại của BVNTTW, khoảng năm 2001. Là một người sáng ý, ham học hỏi và có chí hướng phấn đấu, Hiệp đã cùng tôi mổ nội soi tuyến giáp từ những ca bệnh nhân trước tiên... Nên cho đến hiện, có thể nói BS. Hiệp đã trưởng thành và có thể đảm nhận được các phẫu thuật khó của tuyến giáp và cũng có nhiều đóng góp, có sáng kiến cải tiến kỹ thuật, xây dựng cho sự phát triển của Khoa Ngoại cũng như tham gia chuyển giao công nghệ và giảng dạy ở nhiều nước trên thế giới. Không chỉ thế, BS. Hiệp là người nhẹ nhõm điềm đạm, hài hòa với đồng nghiệp và được bệnh nhân yêu quý.

Khi được hỏi vì sao lại gọi BS. Hiệp là một thầy thuốc “thân thiện”? Điều dưỡng trưởng Vũ Thị Hải Yến - Khoa Điều trị kỹ thuật cao cười nói: “Chị cứ xúc tiếp với BS. Hiệp và chị hỏi thêm bệnh nhân sẽ biết. Còn với riêng tôi thì dịch thuật đà nẵng Hiệp là một bác sĩ trẻ nhân kiệt và có tâm với nghề và với người bệnh. BS. Hiệp là người đặt nền tảng xây dựng khoa điều trị kỹ thuật cao. BS. Hiệp là người lãnh đạo khoa luôn mẫu mực, quan tâm, san sẻ và hiểu nhân viên. BS. Hiệp đã tạo được môi trường làm việc thân thiện, kết đoàn, hỗ trợ cùng nhau hoàn thành tốt công việc, là địa chỉ tin của bệnh nhân”.

Khi xúc tiếp với bệnh nhân, hầu hết họ đều e sợ san sẻ về bệnh của mình. Nhưng tôi hỏi về BS. Hiệp, trong ánh mắt họ lóng lánh niềm vui và sự tin. Như bệnh nhân Ng.T.L (27 tuổi), ở Cống Vị, Ba Đình, Hà Nội nhận xét: Tôi không may bị bệnh, nhưng may mắn gặp được BS. Hiệp. Anh ấy rất thân thiện, ân cần và chu đáo. Sau mổ ngày nào thầy thuốc cũng tới thăm khám và giảng giải cặn kẽ những thắc mắc của chúng tôi. Do đó chúng tôi rất tin và không cảm thấy có khoảng cách giữa bác sĩ và bệnh nhân nữa...

Và giờ đây sau khi phương pháp phẫu thuật nội soi tuyến giáp 1 lỗ, công trình khoa học được vinh danh là thành tựu y khoa xuất sắc nhất và cũng là 1 trong 10 thành quả khoa học công nghệ điển hình, ấn tượng nhất năm 2018, thì ngoài thương hiệu “bác sĩ thân thiện”, BS. Hiệp còn được gọi là “thầy thuốc một lỗ, thầy thuốc number one”.

Thu Hà